انواع برنامهریزی را میتوان از چند منظر دستهبندی کرد؛ در مدیریت و کسبوکار مهمترین انواع آن شامل برنامهریزی استراتژیک (تعیین چشمانداز بلندمدت)، برنامهریزی تاکتیکی (استراتژیهای میانهمدت)، و برنامهریزی عملیاتی (هماهنگی فعالیتهای روزمره) است.
دستهبندی اصلی بر اساس مدت زمان
- کوتاهمدت - تا ۱ سال -تمرکز بر مشکلات فوری و وظایف روزانه
- میانهمدت - ۱–۵ سال - تطبیق اهداف استراتژیک با عملیات
- بلندمدت - ۵+ سال - تعیین جهتگیری کلان سازمان/فرد
سایر انواع مهم برنامهریزی
• برنامهریزی استراتژیک (Strategic): تعیین مأموریت، ارزشها و اهداف کلی سازمان
• برنامهریزی عملیاتی (Operational): هماهنگی و کنترل دقیق فعالیتهای شرکت با تأکید بر ارزش پول
• برنامهریزی مالی (Budgeting): طراحی اقدامات مالی سازمان بهصورت دقیق و سالیانه
• برنامهریزی مشارکتی: مشارکت اعضای سازمان در تدوین برنامه برای هماهنگی کامل
• برنامهریزی غلتان (Rolling): برنامههای دورهای که دائماً بازنگری میشوند تا با شرایط روز تطبیق یابند
• برنامهریزی کالبدی/فضایی: توزیع مکانی فعالیتها (مخصوص برنامهریزی شهری و آمایش سرزمین)
• برای برنامهریزی شخصی (مثلاً درسی یا روزانه)، معمولاً ترکیبی از برنامهریزی کوتاهمدت روزانه و بلندمدت هدفگذاری استفاده میشود.
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻣﺘﻨﻮﻋﯽ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ. ﺩﺭ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽ ﮔﯿﺮﺩ:
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﺍﺳﺎﺳﯽ
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﺍﺳﺎﺳﯽ, ﺩﻭﺭﺍﻧﺪﯾﺸﯽ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺍﺣﻞ ﺯﯾﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮ ﺩﺍﺭﺩ:
ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺄﻣﻮﺭﯾﺖ ﻫﺎ ﻭ ﻫﺪﻑ ﻫﺎﯼ ﺩﻭﺭﺑﺮﺩ ؛ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻣﺄﻣﻮﺭﯾﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﺪﻑ ﻫﺎﯼ ﮐﻤّﯽ ﻭ ﮐﯿﻔﯽ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﻣﺪﺕ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺻﻄﻼﺡ ﻫﺪﻑ ﮔﺬﺍﺭﯼ ﻣﯽ ﻧﺎﻣﻨﺪ ؛ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺧﻂ ﻣﺸﯽ ﻫﺎ ﯾﺎ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺎ ؛ ﻃﺮﺡ ﺭﯾﺰ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﺍﺟﺮﺍﯾﯽ (ﺗﺎﮐﺘﯿﮑﯽ).
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﺍﺳﺘﺮﺍﺗﮋﯾﮏ ﺁﯾﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﭘﯿﺸﮕﻮﯾﯽ ﻧﻤﯽ ﮐﻨﺪ ﻭﻟﯽ ﯾﮏ ﻣﺪﯾﺮ ﺭﺍ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺍﺩ ﺫﯾﻞ ﯾﺎﺭﯼ ﺩﻫﺪ: ﻓﺎﺋﻖ ﺁﻣﺪﻥ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﻣﻘﺘﻀﯿﺎﺕ ﺁﺗﯽ, ﺍﺭﺍﺋﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺧﻄﺎﻫﺎﯼ ﺍﺟﺘﻨﺎﺏ ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ, ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮﯼ ﺩﺭﺳﺖ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﻨﺎﺳﺐ, ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺑﺮ ﺍﻋﻤﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﺑﻪ ﺁﯾﻨﺪﻩ ﻣﻄﻠﻮﺏ ﺑﺎﯾﺪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﻮﺩ.
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﺍﺟﺮﺍﯾﯽ
ﺗﻮﺍﻟﯽ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ ﻋﺒﺎﺭﺗﺴﺖ ﺍﺯ: ﺗﻬﯿﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﻣﺪﺕ؛ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﻌﯿﺎﺭﻫﺎﯼ ﻋﻤﻠﮑﺮﺩ ﻭ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﮐﻤﯿﺖ ﻭ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻭ ﻫﺰﯾﻨﻪ ؛ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽ ﻭ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺍﻧﺤﺮﺍﻑ ؛ ﺗﻬﯿﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺟﺪﯾﺪ.
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﺗﺨﺼﺼﯽ
ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻭﻇﺎﯾﻒ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ, ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻣﯽ ﺷﻮﺩﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻣﯽ ﻧﺎﻣﻨﺪ.
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻭ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﺗﻮﻟﯿﺪ (ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺗﻮﻟﯿﺪ) : ﺩﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺍﺯ ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﯿﺎﺯﻫﺎ, ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺍﺑﺰﺍﺭ ﻭ ﺗﺴﻬﯿﻼﺕ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻧﯿﺮﻭﯼ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻭ ﮐﺎﻻﻫﺎ , ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎﯼ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻭ ﻧﯿﺎﺯ ﻫﺎﯼ ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﻧﺸﺪﻩ ﺟﺎﻣﻌﻪ , ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ.
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﭘﺮﺳﻨﻠﯽ (ﻧﯿﺮﻭﯼ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ) :ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﺑﺎ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﯿﺎﺯ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﺁﯾﻨﺪﻩ, ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ, ﺁﻣﻮﺯﺵ, ﺗﺮﻓﯿﻊ ﻭ ﺑﺎﺯﻧﺸﺴﺘﮕﯽ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﻭ ﻣﯿﺰﺍﻥ ﻭﺭﻭﺩ ﻭ ﺧﺮﻭﺝ ﻧﯿﺮﻭﯼ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺮﺍﻭﺭﺩ ﻣﯽ ﮔﺮﺩﺩ.
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻣﺎﻟﯽ ﻭ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺑﻮﺩﺟﻪ:ﺑﺎ ﺑﺮﺍﻭﺭﺩ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎ ﻭ ﺩﺭﺍﻣﺪﻫﺎ ﻭ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﯽ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻧﺤﻮﻩ ﻣﺼﺮﻑ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﯽ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻧﺤﻮﻩ ﻣﺼﺮﻑ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﻧﯿﻞ ﺑﻪ ﺍﻫﺪﺍﻑ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻣﯽ ﮔﺮﺩﺩ.


Subscribe
Report
My comments